Psikolojik sonuçlar

Çocukların asker olarak kullanılması yeni bir olgu değildir. Ancak özellikle günümüzde yaşanan asimetrik savaşlarda çocuk askerler daha da sık cepheye gönderilmektedir. 

Bireylerin savaş sürecinde yaşadıkları ortam ve deneyimler ne denli kötü ise, ileride yaşadıklarından ötürü zarar almamaları için ruhsal açıdan da o denli güçlü olmaları gerekmektedir. 

Bu tür zorlu durumlara dayanma güçleri daha sınırlı olduğundan çocukların fizyolojik ve psikolojik açıdan hastalanma tehlikesi daha fazladır. Üstelik çocuk askerler çatışmalara katılmayan çocuklara göre üç farklı boyutta travma yaşamaktadırlar: sadece şiddet mağduru ve tanığı olarak değil aynı zamanda faili olarak da.

Silahlı çatışmalarda yaşanan olaylara bağlı travmalar bilimde »man-made-trauma« kavramı altında insanlardan kaynaklanan travmalar olarak sınıflandırılmaktadır. Bu tür travmalar kişilerin gerçeklik prensibini ve sosyal dünyasına olan güvenini sarsar. 

Silahlı çatışmalar bittikten sonra da çocuk askerler için savaş korkusu bitmiş değildir. Reşit olmayan ve çatışmalara katılan çocukların çoğu silahlı çatışmayla özdeşir – bu özellikle uzun zaman cephede ve silahlı birliklerde görev alan çocuklar için geçerlidir. Savaştan sonra tekrar eski hayatlarına döndüklerinde ise derin bir suç duygusunun beraberinde yabancılaşma duygusu da ağır basmaktadır. Çocuk askerler çoğunlukla eski çevre ve kurumların hakim olduğu sivil hayata yeniden dönmekte zorlanırlar, çünkü geri döndüklerinde çoğu zaman toplum tarafından damgalanır ve dışlanırlar. 

child soldier trauma
Kaynak: Wikimedia Commons

Yetişkin askerler gibi çocuk askerler de söz gelimi post travma bozuklukları yaşayabilirler. Bunlar örneğin kabus, uykusuzluk, sinir, sosyal geri çekilme, çevreye karşı güvensizlik ve düşmanlık, boşluk duygusu ve çaresizlik, korkuya kadar varan asabiyete kadar kendisini belli eder. Çocuklara profesyonel psikolojik yardım sunulsa dahi –ki bu çoğunlukla yapılmaz- bazı mağdurlar hayatları boyunca varlıklarını tehlike altına alan savaş deneyimlerini de kendilerini ve dünyayı kavrama çabalarına dahil etmeye çalışırlar.